Asıl konu “kadın” değil iken söylem kadın bedeni üzerinden gitse ne olur ki?

algı ve farkındalık

Sosyal medyada takip ettiğim bir gurup var. Bulunduğum ülkedeki Türklerin olduğu bir gurup. İnsanlar birbirlerine tavsiyelerde bulunuyor, sorusu olan soruyor, yardım isteyenler oluyor vs. Genelde siyasi içerikli paylaşım olmuyor. Bu da güzel bir şey çünkü bu gurupta her kesimden insan var. Siyaset yapılacak yer var, yapılmayacak yer var sonuçta. Ama son birkaç günde bir şeyler değişti sanki. Siyasi paylaşım ve kutuplaştırıcı fikirler daha çok ortaya çıkmaya başladı.

Bugün yapılan bir paylaşım içimde bir huzursuzluk uyandırdı. Paylaşım demeyeyim, aslında paylaşımın kendi değil, paylaşılma şekli beni rahatsız etti. Belki fazla takılıyorumdur, fazla hassas davranıyorumdur. Büyüttüğümü düşünebilirsiniz. Galiba, sadece, insanların biraz daha bilinçli hareket etmesine ihtiyaç duyuyorum, bu kadar basit bir paylaşımı yaparken de olsa.

Kişiye X diyeceğim. X, bir resim paylaşmış. Resim New York Times’da yayınlandığı söylenen bir haberden bahsediyor. Haberin aslı Dan Bilefsky tarafından yazılmış. Türkiye ekonomisine bir eleştiri getirilmiş. Haberin orijinalini bulamadım. Hatta yorum yazıp kaynak sordum. Biraz tepki aldım. Sonra birileri haberin bir Türk gazetesinde çıkan versiyonunu paylaştı. Haber 2012’de çıkmış. Tamam, sorun yok. Buraya kadar tek sorunum paylaşılan resmin birincil kaynak olmaması. Farkındayım, akademisyen kişiliğim konuşuyor.

Gelelim beni asıl rahatsız eden kısma. Birincil kaynak olmayan resimde bir kadın var. Başı örtülü. Eteği mini değil ama kısa. Bacakları görünüyor. Kadın bir sandalyeye yan şekilde oturmuş ve ayakkabı giymek için önce eğilmiş, açık ve yüksek topuklu bir ayakkabıyı bağlamaya çalışıyor. Ayakkabı şık, kadın şık. Kadının yanında yazı var. Diyor ki “New York Times’dan çarpıcı açıklama. Parlak renkli başörtüleri ve Gucci çantalarıyla.” Resmin altında haberin Türkçe’sinden bir alıntı var. Alıntının içerisinde ise “Parlak renkli başörtüleri ve Gucci çantalarıyla alışveriş yapan genç kadınlarla, BMW’nin son modelini 150 bin Dolar ödeyip almak için altı aylık bekleme listelerine giren şirket avukatları” ifadeleri geçiyor. Alıntı bitince de “hırsızlık ve yolsuzluk zengini süslümanlar” yazıyor.

Makalenin gazetedeki hali içerisinde çok büyük sorunlar yok. Sadece bir ekonomi eleştirisi. Tabii ki tartışılabilir, hatta eleştirilebilir. Ama zaten yazı 2012’de çıkmış. Yıl olmuş 2021. Evet, makalenin içerisinde “Parlak renkli başörtüleri ve Gucci çantalarıyla alışveriş yapan genç kadınlarla, BMW’nin son modelini 150 bin Dolar ödeyip almak için altı aylık bekleme listelerine giren şirket avukatları” ifadeleri geçiyor, ama asıl vurgu bu değil. Kadın resmi de yok.

Bir kişi, haberin içeriğinden bahsi geçen kısmı alıp tasvir ettiğim resme caps yapmış. Yani, bir makalenin içeriğinden kısıtlı bir parça alarak manipüle etmiş ve ideolojik bir resim yaratmış. Resimde BMW alan erkekleri değil, kadını görüyoruz. Söylem kadın kıyafeti ve kadın bedeni üzerinden gidiyor. Konu kadın değil, ama resimdeki vurgu kadın. Altında ise, daha önce belirttiğim gibi, kişinin kendi sözleri ile “hırsızlık ve yolsuzluk zengini süslümanlar” yazıyor.

X, haberin gazetedeki Türk halini rahatlıkla bulabilirdi. Paylaştığı bu resim yerine haberi bulup paylaşsaydı bu tepkiyi vermezdim. Ama X bunu yapmayı seçmemiş. Bu resmi paylaşmış. Benim kısaca getirdiğim eleştiriye cevabı ise konuyu hiç anlamamış olmam yönünde. Resmi veya haberi paylaşması fark etmezmiş. Ana fikir ekonominin durumu ve yolsuzlukmuş. Konu kadın değilmiş.

Asıl konunun kadın olmadığının ben de farkındayım, ama söylemin resimdeki kadın üzerinden gitmesi doğru mu?

Bir de “süslümanlar” ifadesine gelelim. “Süslü” kelimesi genelde erkekler için pek kullanılmaz. Ama hem erkek hem kadın için kullanılsa bile, kullanmak doğru mu? Bir kesim kendi gibi olmayan ve aynı siyasi fikirlere sahip olmayan başka bir kesime bu şekilde hitap ettiği zaman genelleme yapıyor olmaz mı? Bu tür genellemeler stereo-tiplerin ortaya çıkmasını sağlayarak ayrımcı bir söylem yaratmaz mı? Ayrıca burada erkeklerin kıyafetleri değil, açıkça kadınların kıyafetleri üzerine siyasi bir eleştiri yapılmakta. Siyasi bir söylem, tarzı ne olursa olsun, kadın kıyafeti ve kadın bedeni üzerinden gitmemeli.

X ekonomi ve yolsuzluk hakkında konuşmak istiyor. Yapılan yorumların da bu yönde olmasını bekliyor. Ona göre yaptığı paylaşımda sorunlu bir durum yok. Peki sizde de öyle mi?

Ben, bir kadın olarak, X’in paylaşım yaparken bu bilince sahip olduğunu görebilmek isterdim. Resmi görünce “kadın” konusunun dikkatini çekmesini ve ana vurgu kadın olmadığı halde burada ideolojik bir durum olduğunu ve söylemin kadın bedeni üzerinden gittiğini anlamasını isterdim. Bir erkek olarak paylaşma eylemi üzerinde farkındalığının olmasını isterdim. Zahmet edip haberin kendisini aramasını ve resim yerine bulduğu haberi paylaşmış olmasını isterdim. Yani, “paylaş” butonuna basmadan önce, bu resme biraz eleştirel yaklaşabilmiş olmasını isterdim.

Bir iki kişi bana katıldı, ama benim takıldığım noktanın saçma olduğunu savunanlar çoğunluktaydı.

Sonra da ben guruptan çıktım zaten. Daha fazla bu eril zihniyetin bir parçası olmayı istemedim. Bir süredir, guruptaki siyasi paylaşımlar ve kutuplaşma meselesi de beni rahatsız ediyordu. Siyasetin tartışılacağı yer var, tartışılmayacağı yer var…

ranamarcella tarafından yayımlandı

Ben kimim? Ben, susmak istemeyen bir feministim.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: